ದೂರದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಾವು ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾವು ಅಲ್ಲ , ವಿಷಕಾರಿ ಎಂದೂ ಯಾರೂ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರ ಕಪ್ಪು-ಮುದ್ದಾದ ದೇಹ, ಹೊಳೆಯುವ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಕುಣಿಯುವ ಅದರ ಚಲನೆ — ಇವೆಲ್ಲವು ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರಿಗೆ ಭಾರೀ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಜನರು “ಅದು ಕಾಣ್ಸ್ತಾ ಬಂದರೆ ಕೇಡು ಆಗುತ್ತೆ” ಎಂದು ಊಹೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಹಾವು ಯಾರನ್ನೂ ಕಚ್ಚಲಿಲ್ಲ, ಯಾರ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನೂ ಹಾನಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಜನಮನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಭಯವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಹಾವು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಬಲ್ಲಿತ್ತು. ಜನರು ಅದನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದು ಓಡಿ ಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅದರ ಮನಸೂ ನೋವಿಂದ ತುಂಬುತ್ತಿತ್ತು.
ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದ ಬರಗಾಲ
ಒಂದು ದಿನ ಬಿರುಗಾಳಿ ಬಿಸಿ ಹೊತ್ತು ಬಂತು. ಮಳೆ ಬರದೇ ಇದ್ದದ್ದರಿಂದ ಹಳ್ಳಿಯ ನದಿ ಒಣಗಿಹೋಯ್ತು. ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿರೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಣ್ಣು ಕೊಡುವ ಮರಗಳಿಗೆ ನೀರೇ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕಂದಮ್ಮಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು — ಯಾರು ಎದುರಿಸದಂತಹ ಬರಗಾಲವೊಂದು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಡೆದಿತ್ತು.
ಹಾವು ಕೂಡ ಹಸಿವಿನಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ತಿನ್ನುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈಗ ಮರಗಳೇ ಬರಿದಾಗಿದ್ದವು. ಹಾವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹಳೆಯ ಕಪ್ಪು ಹೊಳಪನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಬೂದು-ಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು. ಹಸಿವಿನ ನೋವಿನಿಂದ ಅದು ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಹಾವುತಿರಲಾರಂಭಿಸಿತು.
ಮಾತೃ ಹೃದಯ ಕಂಡ ದಯೆ
ಒಂದು ರಾತ್ರಿ, ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕು ಹಳ್ಳಿಯ ಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಎಲ್ಲರು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಹಾವು ಮಾತ್ರ ಹಸಿವನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದೇ ಮನೆಗಳ ಬಳಿಯೇ ಸಾಗಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ, ಒಂದು ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ತಾಯಿ ಹಾವನ್ನು ನೋಡಿ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ಆಕೆ ಕೂಗಲಿಲ್ಲ, ಓಡಲಿಲ್ಲ. ತಾಯಿಯ ಮನಸ್ಸು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಂಥದ್ದಲ್ಲ.
ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನ್ನ ಇತ್ತು — ತನ್ನ ಮಗು ತಿನ್ನದೇ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಕೈಗಣ ಎತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದಳೋ ಎಂದು. ಹಾವು ಬಾಯಾರಿಕೆಯ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ತಾಯಿ, ಯೋಚಿಸದೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನ್ನವನ್ನು ಅದರ ಕಡೆ ಇಟ್ಟಳು.
ಹಾವು ಮೊದಲು ಸಂಶಯದಿಂದ, ಆದರೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಆ ಆಹಾರವನ್ನು ಸವಿಯಿತು. ತಾಯಿ ನಗುತಾ ಹೇಳಿದಳು:
“ನೀನು ಹಾವು ಆಗಿದ್ದರೂ, ಜೀವ ನಿನಗೂ ನಮ್ಮಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಹಸಿವಾಗೋದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ.”
ಆ ಮಾತು ಹಾವಿನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ತಾಕಿತು. ಯಾರು ತಾನೇನೂ ಮಾಡದೇಲೂ ತನ್ನನ್ನು ಭಯದಿಂದ ದೂರವಿಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಆದರೆ ಈ ತಾಯಿ… ತಾನೊಂದು ಅಪಾಯ ಎನ್ನುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೇ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ್ದಳು.
ನಿತ್ಯದ ಸ್ನೇಹದ ಆರಂಭ
ಆ ದಿನದ ನಂತರ, ಹಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ಆ ತಾಯಿಯ ಮನೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ತಾಯಿಯೂ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಅನ್ನ ಇಟ್ಟು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆಕೆಗೆ ಹಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಭಯವೇ ಹೋಗಿ ಹೋಯಿತು. ಹಾವು ಮನೆ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಹಾಸಿಕೊಂಡು ತಿಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.
ಹಳ್ಳಿಯ ಮಕ್ಕಳು ಆ ತಾಯಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು:
“ಅಮ್ಮಾ, ನಿನಗೆ ಹಾವು ಹೆದರಿಕೆ ಇಲ್ಲವೇ?”
ಆಕೆ ನಗುತಾ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು:
“ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡರೆ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಹೆದರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಭಯ ಕೊಡುವ ಜೀವಿಯೋ, ಪ್ರೀತಿ ಕೊಡಬಹುದು.”
ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಹಾವು ಹಾನಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಆಟವಾಡುವ ಮಕ್ಕಳ ಹತ್ತಿರವುಳ್ಳ ಗಿಡಗಳ ಬಳಿ ಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಿತ್ತು.
ಜನರ ಮನದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ
ಮೊದಲು ಜನರು ಈ ದೃಶ್ಯ ನೋಡಿ ಬೆರಗಾದರು. “ಈ ಹಾವು ತಾಯಿಗೆ ಏನೂ ಮಾಡಲ್ಲವೇ?” ಎಂದು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಗಮನಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು.
ಕೆಲ ದಿನಗಳಿಗೇ ಹಾವಿನ ನಡತೆಯನ್ನೇ ಎಲ್ಲರೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರು — ಹಾವು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದದ್ದು ಸ್ವಲ್ಪ ಆಹಾರ, ಸ್ವಲ್ಪ ದಯೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾನವೀಯತೆ.
ಬಹುಕಾಲದ ಭಯ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕರಗಿದಂತಾಯಿತು. ಮಕ್ಕಳು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾಲಕರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು:
“ಅಪ್ಪಾ, ಆ ಹಾವು ತುಂಬಾ ಸಾಯುವಂಥದು, ಅದು ನಮ್ಮಿಗೆ ಏನೂ ಮಾಡಲ್ಲ.”
ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು ಅದನ್ನು ದೂರ ಇಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಹಾವು ನಡೆದುಕೊಂಡರೆ, ಜನರು ಈಗ ಓಡದೆ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು.
ಹಾವು ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು
ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಂತೆ, ಹಾವು ಹಳ್ಳಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮದುವೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ, ಮನೆಮೇಲೆ ಹೂಮಾಲೆ ಹಾಕುವಾಗ ಕೆಲವರು ಹಾಸ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು:
“ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಹಾವು ಕೂಡಾ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡ್ತಾ ಬರಬಹುದೇನೋ!”
ಹಾವು ಒಮ್ಮೆ ಭಯದ ಹುನ್ನಾರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಈಗ ಅದು ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾಲೆ — ಪೂಮಾಲೆ — ಎಂಬಂತೆ ಜನರ ಮನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತ್ತು.
ಯಾವ ಜೀವವನ್ನಾದರೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಅದರೊಳಗಿನ ಭಯ, ಅದರೊಳಗಿನ ಹಸಿವು, ಅದರೊಳಗಿನ ನೋವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮಾನವನ ಮಹತ್ವ. ತಾಯಿ ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದಳು. ಅವಳ ದಯೆ ಆ ಹಾವಿನ ಬದುಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು. ಹಾವಿನ ನಡತೆಯೂ ಹಳ್ಳಿಯವರ ಮನಸ್ಸನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು.
ಕಥೆಯ ಸಂದೇಶ
ಸಮಯವೂ, ಸತ್ಯವೂ ಮತ್ತು ದಯೆಯೂ ಇದ್ದರೆ —
“ಯಾವುದೇ ದುರ್ನಾಮ ಕೂಡಾ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳಬಹುದು.”
ಹಾವು ಒಮ್ಮೆ ಭಯದ ಸಂಕೇತ; ಆದರೆ ಪ್ರೀತಿ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಅದು ಸ್ನೇಹದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸದ ಚಿಹ್ನೆಯಾಯಿತು.
ಕಾಲ ಬದಲಾದರೆ, ಹಾವೂ ಪೂಮಾಲೆಯಾಗಬಹುದು. ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾದರೆ, ಶತ್ರುವೂ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಬಹುದು.